Κάλαντα ή αλλιώς «σούρβα»

 

Επιμέλεια – Κείμενο MSc Αιμιλία Λεμπέση

 

Το έθιμο με τη σορβιά (ή αλλιώς σουρβιά)

Σε πολλά μέρη της Μακεδονίας τα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα χτυπούσαν την πόρτα, του σπιτιού που επισκέπτονταν, με ένα ραβδί. Το ραβδί, με το οποίο τα παιδιά χτυπούσαν τις πόρτες είναι κυρίως από σορβιά (σουρβιά) και λέγεται «σουρβάκα» και τα κάλαντα «σούρβα». Από το θέμα των λέξεων "σουρβάκα" και "σούρβα" με την προσθήκη της ρηματικής κατάληξης προήρθε το ρήμα "σουρβακώ - σουρβακίζω, σουρβώ - σουρβίζω" που σημαίνει χτυπώ με τη σουρβάκα την πόρτα σπιτιού την παραμονή της πρωτοχρονιάς και λέω τα κάλαντα - σούρβα. Σε πολλές περιοχές «σούρβα» αποκαλούν και τις φωτιές που ανάβονται την παραμονή της πρωτοχρονιάς στις γειτονιές.

Τα δώρα στα σούρβα

Το φιλοδώρημα των παιδιών παλιά στα κάλαντα ήταν καρποί - κυρίως ξηροί (κάστανα, καρύδια, αμύγδαλα, σταφίδες, ξερά σύκα, ξυλοκέρατα ή χαρούπια) - μουστοκούλουρα και κολιαντίνες (μικρά στρογγυλά ψωμάκια που στη ζύμη τους δεν έβαζαν ζάχαρη ή μούστο, αλλά πάνω της στη μέση έβαζαν μια σταφιδωμένη ρόγα σταφυλιού από κρεμασμένη φούντα σταφυλιών). Φαίνεται πως στην αρχή στα κάλαντα της παραμονής της Πρωτοχρονιάς δίνονταν απαραίτητα στα παιδιά σούρβα (Sorbus domestica), για να είναι καρπερή η νέα χρονιά, και από αυτού του είδους το φιλοδώρημα ονομάσθηκαν σούρβα και τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα.

 

Πηγές – Άρθρα – Πληροφορίες

http://vlahofonoi.blogspot.gr/ [Πρόσβαση 16/12/2017]

http://kepegerma.blogspot.gr/ [Πρόσβαση 16/12/2017]

 

 

Tags: 

Άνθρωπος και Φύση: