Τα εξαιρετικά και "ιδιαίτερα" σύκα

 

Επιμέλεια – Κείμενο Χρύσα Ιωάννου

 

Τα άνθη της συκιάς

Σε αντίθεση με τα άλλα ανθοφόρα είδη, η συκιά (Ficus carica) τα άνθη της δεν τα έχει «εκτεθειμένα», αλλά τα έχει μέσα σε ειδική ανθοδόχη. Έχει δηλαδή πολλά άνθη μαζί (ταξιανθία) που διαφέρει από όλα τα άλλα είδη. Τα θηλυκά άνθη όταν θα επικονιαστούν θα μετατραπούν σε καρπούς αχαίνια και η ειδική ανθοδόχη μαζί με τα αχαίνια που περιέχει θα μετατραπεί στο γνωστό σύκο.  Με αυτό τον τρόπο η συκιά προστατεύει ακόμα περισσότερο τους απογόνους της (ακόμα και πριν την επικονίαση) σε σχέση με τα άλλα ανθοφόρα είδη. Αυτό όμως δημιουργεί ένα πρόβλημα: η επικονίαση δεν μπορεί να γίνει σίγουρα με τον άνεμο (καθώς τα άνθη είναι μέσα στην ανθοδόχη), ενώ για να γίνει με έντομα θέλει ιδιαίτερη διαδικασία.

Η επικονίαση

Επειδή τα άνθη είναι «κλεισμένα» μέσα σε μια ανθοδόχη, για αυτό η επικονίαση γίνεται από ένα εξειδικευμένο έντομο, που μοιάζει με αυτό που αποκαλούμε «μυγάκι», ο ψήνας, Blastophaga grossorum (και σε καμιά περίπτωση με σφήκα, όπως αναφέρεται συχνά, κάτι που οφείλεται στη λανθασμένη μετάφραση του αγγλικού «fig wasp»). Τα ενήλικα θηλυκά άτομα βγαίνουν από τα «αρρενόσυκα» (που είναι σε αυτές αποκαλούνται αγριοσυκιές) και μπαίνουν στα σύκα για να γεννήσουν τα αυγά τους. Κατά την είσοδό τους στο σύκο, η γύρη που μεταφέρει με το σώμα του ο ψήνας (από τα αρσενικά άνθη από τα οποία βγήκε) διασκορπίζεται στα θηλυκά άνθη με αποτέλεσμα να επιτευχθεί η επικονίαση. Στα άνθη αυτά ο ψήνας δεν μπορεί να τοποθετήσει αυγά, γιατί η κατασκευή του άνθους τον εμποδίζει να φθάσει μέχρι την ωοθήκη. Στην προσπάθειά του να φθάσει στην ωοθήκη για να γεννήσει τα αυγά του μεταφέρει γύρη σε όλα τα άνθη. Ο ψήνας μόνο στα αρρενόσυκα μπορεί να διαιωνισθεί και να συμπληρώσει τον βιολογικό του κύκλο. 

Το πρόβλημα

Το πρόβλημα, και κυρίως για τους χορτοφάγους, είναι ότι πολλές φορές τα θηλυκά αποτυγχάνουν να βγουν από το σύκο. Το σύκο όμως έχει μέσα μια ουσία που μετατρέπει το έντομο σε πρωτεΐνη ή τουλάχιστον, ένα μέρος του εντόμου. Όπως και να έχει τα έντομα αυτά είναι πολύ μικρά και ακίνδυνα, το μόνο πρόβλημα παραμένει στους χορτοφάγους.

 

Πηγές – Άρθρα – Πληροφορίες

http://www.gaiapedia.gr/ [Πρόσβαση 5/5/2017]

http://www.chiospress.gr/ [Πρόσβαση 5/5/2017]

https://el.wikipedia.org/ [Πρόσβαση 5/5/2017]

 

 

To έντομο Blastophaga grossorum εισέρχεται στο σύκο (photo by m.forocoches.com)

Tags: