Και έτσι έγινε το έλατο Χριστουγεννιάτικο δένδρο...

Πως καθιερώθηκε το έθιμο

Το δένδρο των Χριστουγέννων είναι ένα σύμβολο που έρχεται από τον 8ο αιώνα, όταν ο Άγιος Βονιφάτιος θέλησε να εξαλείψει τη μέχρι τότε αποδιδόμενη ιερότητα στη δρυ (Quercus spp., που ήταν το ιερό δένδρο του Δία), αντικαθιστώντας την με το έλατο (Abies spp.). Υπάρχουν όμως αναφορές, ότι στη Ρωμαϊκή εποχή (γύρω στο 336 μ.Χ.) κάθε 25 Δεκέμβρη γιορτάζονταν τα Σατουρνάλια στην μνήμη του θεού Σατούρνο (δηλαδή του Κρόνου). Η γιορτή αυτή μάλλον αποτελεί τον πρόδρομο της γιορτής (με διάφορες προσθήκες και παραλλαγές) των Χριστουγέννων. Άλλωστε η 25 Δεκέμβρη καθιερώθηκε ως ημερομηνία γέννησης του Χριστού τον  4ο αι. μ.Χ. και ταυτόχρονα σηματοδοτούσε την αλλαγή του χρόνου. Στα Σατουρνάλια, οι Ρωμαίοι στόλιζαν διαφόρων ειδών δέντρα με κεριά και άλλα στολίδια (πιθανότητα καρύδια, φαγώσιμα κ.λ.π.). Από την άλλη, στη σύγχρονη εποχή φαίνεται ότι το πρώτο στολισμένο δένδρο εμφανίστηκε στη Γερμανία το 1539 και τα πρώτα στολίδια ήταν συσκευασμένα φαγητά ή είδη ρουχισμού ή άλλα χρήσιμα είδη, που στο πέρασμα των χρόνων και με την άνοδο του βιοτικού επιπέδου εξελίχθηκαν μόνο σε διακοσμητικά αντικείμενα. Κατά την παράδοση ο πρώτος που στόλισε δέντρο ήταν ο Μαρτίνος Λούθηρος. Έχει εκφραστεί όμως και η άποψη ότι το έθιμο έχει ανατολίτικη προέλευση. Σύμφωνα με αυτή, ο Αναστάσιος Α' το 1512 έχτισε στη Συρία έναν ναό με δύο ορειχάλκινα δέντρα. Στη Β. Ευρώπη οι Βίκινγκς χρησιμοποιούσαν το δέντρο στις τελετές τους ως σύμβολο αναγέννησης που σηματοδοτούσε το τέλος του χειμώνα και τον ερχομό της άνοιξης και της αναγέννησης της μητέρας Φύσης. Στην αρχαία Αγγλία, όπως και στην Γαλλία, οι γνωστοί μας Δρυίδες στόλιζαν με φρούτα και κεριά δρυών προς τιμήν των Θεών τους.

Στην Ελλάδα

Ο Πρόδρομος του χριστουγεννιάτικου δέντρου στην Ελλάδα είναι το παραδοσιακό Χριστόξυλο. Αυτό συναντάται κυρίως στα χωριά της Βορείου Ελλάδος. Κάθε Χριστούγεννα ο πατέρας ή ο παππούς κάθε οικογένειας ψάχνει στα δάση ή στα χωράφια ένα μεγάλο γερό κούτσουρο κυρίως από πεύκο ή ελιά όπου θα μπει στο τζάκι και θα καίει όλο το 12ήμερο των γιορτών από τα Χριστούγεννα ως τα Φώτα... Ο στολισμός του Χριστουγεννιάτικου δένδρου ήρθε από το βορά και για την ακρίβεια με το Βασιλιά Όθωνα το 1833. Σαν χριστουγεννιάτικα δένδρα χρησιμοποιήθηκαν, εκτός από τα έλατα (Abies), τα πεύκα (Pinus) αλλά και οι άρκευθοι (Juniperus - γνωστά και ως κέδρα). Για ποιο λόγο όμως χρησιμοποιήθηκαν αυτά τα είδη; Πολύ απλά, γιατί αυτά τα είδη είναι αειθαλή (δεν ρίχνουν τα φύλλα τους το χειμώνα) και η κόμη τους είναι περιορισμένη και συνήθως κωνική, χωρίς να απλώνεται ανομοιόμορφα όπως κάνουν τα πλατύφυλλα είδη...

 

Πήγες - Άρθρα - Πληροφορίες

http://oodegr.co/ [Πρόσβαση 20/7/2015]

http://www.kulturosupa.gr/ [Πρόσβαση 20/7/2015]

www.piperies.gr [Πρόσβαση 20/7/2015]

el.wikipedia.org [Πρόσβαση 20/7/2015]

 

Επιμέλεια - Κείμενο Υρώ Μπινιάρη

Κλαδί ελάτης με αρσενικά άνθη
Έλατα από τον Παρνασσό
Στολισμός ελάτης στη Σόφια (Βουλγαρία)
Ελατόδασος της Ευρυτανίας
Η οξύκεδρη άρκευθος (Juniperus oxycedrus) έχει χρησιμοποιηθεί ως Χριστουγεννιάτικο δέντρο

Άνθρωπος και Φύση: