Όλυμπος: το όνειρο ενός επισκέπτη και ο εφιάλτης της "αξιοποίησης"

Τι είναι ο Όλυμπος στο μυαλό του επισκέπτη

Οι «πελάτες» του Ολύμπου είναι «κάθε καρυδιάς, καρύδι» από τους κατοίκους των παρα-Ολύμπιων περιοχών (κυρίως του Λιτόχωρου), που ανεβαίνουν το καλοκαίρι σχεδόν κάθε Κυριακή ή απλά ανεβαίνουν αρκετά τακτικά, για τη βόλτα τους… μέχρι και τους επισκέπτες από την Αυστραλία, την Ιαπωνία και τη Νότια Αμερική, που έρχονται για να πραγματοποιήσουν ένα «όνειρο» ζωής. Αυτοί που μόλις φτάνουν (όχι απαραίτητα στην κορυφή) αλλά έστω στα Καζάνια, στο θρόνο του Δία, στα Ζωνάρια, συνήθως έχουν τρεις «τυπικές» φράσεις:

- που έφτασα!

- επιτέλους έφτασα… δεν το ξανακάνω αυτό, ποτέ στη ζωή μου…

- γιατί με παιδεύετε; που με φέρατε;;;

Αυτά όμως, είναι για το πρώτο μισάωρο… μετά η μαγεία και το δέος τους συνεπαίρνει όλους! Χαρακτηριστικά παραδείγματα πολλά, αλλά ας αναφερθεί κάποιο: 2 κοπελιές, χωρίς να έχουν ιδέα το μακρύ ταξίδι για την κορυφή, αποφάσισαν ένα βράδυ με την προτροπή δυο φίλων να ανεβούν την άλλη μέρα στον Όλυμπο. Δεν ήξεραν τι τις περίμενε, αλλά την άλλη μέρα το πρωί ξεκίνησαν... Έφτασαν σε ένα καταφύγιο (του Κάκαλου) κάπου το απόγευμα, κοντά στην κορυφή (στο οροπέδιο των Μουσών, στα 2648 μ. υψόμετρο) με αθυρόστομες λέξεις να εκσφενδονίζονται προς όλες τις κατευθύνσεις: που μας φέρατε; δεν το ξανακάνουμε… όποιος μιλήσει τώρα θα φάει ξύλο κλπ, κλπ… Μετά από 1 ώρα διασκέδαζαν με όλους τους άλλους στο καταφύγιο… την άλλη μέρα τα ξημερώματα, με την περηφάνια να περισσεύει ξεκίνησαν και κατάφεραν να φτάσουν στην κορυφή. Μετά η ψυχολογία αλλάζει: «του χρόνου θα το ξανακάνουμε!»

Αυτός είναι ο Όλυμπος, περπάτημα, θέα, κόσμος «απόκοσμος» και κυρίως δέος.

Οι υποδομές

Στο οροπέδιο των Μουσών υπάρχουν δυο καταφύγια (του Αποστολίδη και του Κάκαλου – οι ονομασίες είναι προς τιμήν ορειβατών), ενώ υπάρχουν και πολλά καταφύγια στις διαδρομές ανεβαίνοντας στον Όλυμπο, με ποιο γνωστό το καταφύγιο του Αγαπητού (γνωστό και ως καταφύγιο Ζολώτα), στη διαδρομή Πριόνια προς κορυφή. Τα καταφύγια αυτά καλύπτουν τις ανάγκες των επισκεπτών, ενώ οι επισκέπτες που μένουν πολλές ημέρες (μερικοί από αυτούς και πάνω από μήνα!) συνήθως έχουν αντίσκηνα (στο οροπέδιο των Μουσών). Όλοι είναι υποχρεωμένοι να κουβαλούν τα σκουπίδια τους, ενώ οι ανάγκες των καταφυγίων σε νερό, τροφή κλπ. γίνεται με μουλάρια. Οι περισσότεροι επισκέπτες είναι τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, αλλά μερικοί έχουν κάνει ακόμα και πρωτοχρονιά σε αυτά τα καταφύγια!

Τα έργα που αναγγέλθηκαν

Σύμφωνα με συνέντευξη του υφυπουργού Εξωτερικών, Δημήτριου Μάρδα, σχεδιάζεται η κατασκευή ελικοδρομίου και οικισμού 3 – 4 καταφυγίων στο Οροπέδιο των Μουσών (2300 μ.) στον Όλυμπο. Επίσης η δημιουργία τελεφερίκ, από την πλευρά της Ελασσόνας και ενός ακόμα μικρού οικισμού, από την πλευρά του Λιτόχωρου, στους πρόποδες του βουνού. Όλα αυτά, σύμφωνα πάντα με τον κ. Μάρδα, θα προβλέπονται στο Προεδρικό Διάταγμα «Χαρακτηρισμός της χερσαίας περιοχής του όρους Ολύμπου ως Εθνικού Πάρκου, καθορισμός ζωνών προστασίας αυτού, χρήσεων, όρων και περιορισμών», το οποίο μειώνει την έκταση της περιοχής απόλυτης προστασίας και προβλέπει πληθώρα επιτρεπόμενων χρήσεων και επεμβάσεων. 

Η σπουδαιότητα

Οι κορυφές του Ολύμπου, αποτελούν ένα πολύ σημαντικό ενδιαίτημα για πολλά και σπάνια είδη φυτών. Στα λιβάδια και τα βράχια των κορυφών απαντούν πάνω από 10 τοπικά είδη (δηλαδή υπάρχουν μόνο εκεί και πουθενά αλλού στον κόσμο), ενώ υπάρχουν και πολλά ελληνικά και βαλκανικά ενδημικά είδη. Κάθε φυτό που απαντάται εκεί, είναι κάτι το ιδιαίτερο και σπάνιο. Για αυτό και οι κορυφές του Ολύμπου είναι, εκτός των άλλων, από τις πιο σημαντικές για την παγκόσμια βιοποικιλότητα!

Το λάθος

Ο Όλυμπος αποτελεί ένα ή ίσως το πιο πολυσύχναστο βουνό στην Ελλάδα. Χιλιάδες κόσμου μετακινείται στο πλούσιο δίκτυο μονοπατιών. Όλα τα καταφύγια δουλεύουν, ιδιαίτερα το καλοκαίρι με πολύ κόσμο. Το Λιτόχωρο αποτελεί τη βάση εξόρμησης προς τον Όλυμπο, έχοντας πολλά ξενοδοχεία. Οι επισκέπτες έχουν στο μυαλό τους, τη διαδρομή και την απόλαυση του τέλους της διαδρομής. Δυστυχώς αν ο κ. Μάρδας είχε επισκεφτεί περπατώντας τα ζωνάρια, το οροπέδιο των Μουσών κλπ. ούτε που θα είχε ποτέ διανοηθεί ότι εκεί θα γίνουν ξενοδοχειακές υποδομές... Στην ουσία, ούτε καν έχει φανταστεί ότι αν ξεκινήσουν τέτοια έργα θα βρει, όχι εκατοντάδες, αλλά χιλιάδες κόσμου, εκεί επάνω… στις κορυφές του Ολύμπου!

Το παράλογο

Οι διαχειριστές του καταφυγίου του Κάκαλου, εδώ και μερικά χρόνια επιδιώκουν την επέκταση του καταφυγίου κατά μερικά τετραγωνικά μέτρα (για λόγους διευκόλυνσης της λειτουργίας του Καταφυγίου) και η άδεια δεν δίνεται λόγο των σχετικών νόμων… Σήμερα σχεδιάζουν ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις!

Η Ψηφοφορία

Το avaaz, ξεκίνησε εκστρατεία για την ανάκληση της απόφασης «αξιοποίησης» του Ολύμπου. Μεταξύ άλλων αναφέρεται:

Όχι μιμήσεις και παραδείγματα ξένων πρότυπων «αξιοποιημένων» βουνών και εθνικών πάρκων, που εγκαταλείπονται λόγω της μείωσης των χιονοπτώσεων, αφήνοντας πίσω τους μια έρημο από τσιμέντο ,πυλώνες και σκουριασμένα τελεφερίκ. Ο Όλυμπος αποτελεί έναν από τους σπάνιους και παγκόσμιας ακτινοβολίας προορισμούς , γιατί ξεχωρίζει για τη παρθένα και ανέγγιχτη φύση του και τον έντονα συμβολικό του χαρακτήρα. Είναι το βουνό που κατοικούσαν οι θεοί των προγόνων μας, δε χρειάζεται την ισοπεδωτική «αξιοποίηση» ,που όπου δοκιμάστηκε απέτυχε παταγωδώς. Η οποιαδήποτε ενέργεια ή σκέψη για επέμβαση στον Όλυμπο, πρέπει να γίνεται σαν να επεμβαίνουμε στον ιερό βράχο της Ακρόπολης και στον Παρθενώνα. Μη θυσιάσετε 4.000 χρόνια μύθου και ιστορίας στο βωμό της εγωιστικής και εφήμερης ευχαρίστησης μερικών ανθρώπων ή του οικονομικού συμφέροντος κάποιων άλλων, ή της δικής σας υποτιθέμενης ικανοποίησης και δόξας. Μάθετε επιτέλους τι σημαίνει και τι είναι για την Ανθρωπότητα ο Όλυμπος. Οι ξένοι το γνωρίζουν αιώνες πριν. Το ήξεραν και αυτοί που κήρυξαν τον Ολυμπο Εθνικό Δρυμό από το 1938,αλλά και εκείνοι που τον χαρακτήρισαν «Απόθεμα της Βιόσφαιρας» και «ιστορικό και αρχαιολογικό τόπο» για να διασώσουν την άγρια ομορφιά του και τη μοναδική του βιοποικιλότητα,από την απληστία των εκάστοτε οικονομικών συμφερόντων. Ο Όλυμπος συμβολίζει το Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα που είναι το Θείον, η Σκέψη, ο Λόγος, ο Πολιτισμός και η Ελευθερία. 
Είναι το χρέος μας, να τον διατηρήσουμε αμόλυντο και ανέπαφο για να τον παραδώσουμε στις επόμενες γενιές τόσο όμορφο όσο οι προηγούμενες γενιές μας τον κληροδότησαν.

Ψηφίστε εδώ: https://secure.avaaz.org/el/petition/Panos_Skoyrletis_Giannis_Tsironis_Ypoyrgeio_Perivallontos_kai_Energeias_Akyroste_opoiadipote_shedia_gia_axiopoiisi_toy_O/?pv=17

 

Πηγές – Άρθρα – Πληροφορίες

http://wi-fi-votaniki.net/node/800 [Πρόσβαση 1/2/2016]

secure.avaaz.org [Πρόσβαση 1/2/2016]

Επισκέπτες του Ολύμπου

 

Επιμέλεια – Κείμενο Κυριάκος Μπάμπε

Καταφύγιο Κάκαλος (photo by Kiriakos Mpampe)
Ζωνάρια (photo by Kiriakos Mpampe)
Τα "οχήματα" του Ολύμπου (photo by Kiriakos Mpampe)
Οι κορυφές του Ολύμπου (χιονισμένες) από αεροπλάνο...

Διάφορα: 

Οδειπορικα: