Ιστορια Βλαστησης

Η ιστορία των φυτών και της βλάστησης, όπως ξεκίνησε και μέσα από τα απολιθώματα και αναπαραστάσεις!

 

Λουλούδια 100.000.000 ετών βρέθηκαν τέλεια διατηρημένα σε κεχριμπάρι

Τα λουλούδια της οικογένειας Cunoniaceae, εκατό εκατομμυρίων ετών

 

Επιμέλεια – Κείμενο MSc Φώτω Κόνσολα

 

Το εύρημα

Επτά λουλούδια ηλικίας 100.000.000 ετών  βρέθηκαν τέλεια  διατηρημένα μέσα σε κεχριμπάρι στη Μιανμάρ (νοτιοανατολική Ασία). Τα λουλούδια είναι μικροσκοπικά (διάμετρο 3,4 έως 5 χιλιοστά), προέρχονται από την κρητιδική περίοδο και φύονταν σε ένα δάσος. 

Πως διατηρήθηκαν

Μαθήματα ιστορίας μέσα από τη γύρη δίνει μελέτη από το ΑΠΘ

Συλλογή της γύρης από ιζήματα (photo by Σαμψών Παναγιωτίδης)
Η λίμνη της Τριστινίκας, που το καλοκαίρι εμφανίζεται "ξηρή" επιφανειακά

Ιστορική μνήμη διαθέτει η ...γύρη καθώς, σύμφωνα με μελέτες επιστημόνων, ο κόσμος των φυτών θυμάται για αιώνες την ανθρώπινη παρουσία! 

"Η γύρη που αποτίθεται σε βάλτους, έλη και άλλες υγρές θέσεις, όπου μπορεί να διατηρηθεί για χιλιάδες χρόνια, διαμορφώνει το 'αρχείο' των αναμνήσεων" εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του ΑΠΘ Σαμψών Παναγιωτίδης, ο οποίος πραγματοποιεί μελέτες για την ιστορική εξέλιξη της βλάστησης ανασύροντας από διάφορες περιοχές, με ειδικό τρυπάνι, ίζημα σε διάφορα βάθη.

Μόλις ανακοινώθηκε: μάλλον το πρώτο λουλούδι που εμφανίστηκε στη γη

Το άνθος (με τους πιθανούς αριθμούς των μερών του)
Το άνθος και η πιθανή εξέλιξη των ειδών

Πως βρέθηκε

Για να βρεθεί η μορφή του άνθους έγινε μελέτη από ερευνητές από όλο τον κόσμο που δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2017. Η μελέτη έγινε σε 792 είδη που ανήκουν σε 372 οικογένειες ανθοφόρων φυτών. Μελετήθηκαν οι συγγένειες των παραπάνω ειδών, το γενεαλογικό τους δένδρο και έγινε προσπάθεια «ανακατασκευής» του κοινού πρόγονου όλων αυτών των ειδών.

Πως ήταν το λουλούδι

Ευρήματα απολιθωμένων κορμών και φύλλων στη Ροδόπη, ίσως και πιο παλιά από το απολιθωμένο δάσος της Λέσβου

photo by http://www.fdor.gr/
photo by http://www.fdor.gr/
photo by http://www.fdor.gr/

Η εύρεση

Το προσωπικό του Φορέα Διαχείρισης της Οροσειράς της Ροδόπης, στα πλαίσια των υποχρεώσεών τους, αλλά και του ενδιαφέροντός τους βρήκαν σε περιοχή εντός του ορίου του Πάρκου κάποια ευρήματα που έμοιαζαν με απολιθωμένους κορμούς δέντρων. Έτσι ένας ιδιώτης γεωλόγος, ανιδιοτελώς, βοήθησε στη διερεύνηση.

Τι βρέθηκε

Μελετώντας τα κεχριμπάρια

photo by Ralf Tappert

Το κεχριμπάρι

Το κεχριμπάρι (αρχ. ελλ. ήλεκτρον) είναι απολιθωμένη ρητίνη. Μέσα στη ρητίνη πολλές φορές μπορούν να βρεθούν έντομα ή φύλλα ή και άλλα αντικείμενα. Με τον εντοπισμό τους και τον υπολογισμό της ηλικίας του, μπορούν να βρεθούν σημαντικά στοιχεία για την εξέλιξη της βλάστησης και άλλα.

Μελετώντας κεχριμπάρια από όλο τον κόσμο

Eξαφανισμένο λουλούδι 15 εκ. ετών μέσα σε κεχριμπάρι!

photo by George Poinar JR

Η παρατημένη συλλογή

Μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή, είχε μείνει στα «αζήτητα» από το 1986 στη Δομινικανή Δημοκρατία. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, με επικεφαλή τον καθηγητή Τζορτζ Πόιναρ, βρήκαν τη συλλογή. Η συλλογή είχε, μεταξύ άλλων, άνθη πολύ καλά διατηρημένα μέσα σε κεχριμπάρι (ήλεκτρο). Η ηλικία τους ήταν 15 και 20 εκατομμυρίων ετών!

Το είδος

Ένα καλά διατηρημένο, απολιθωμένο κουκουνάρι

Το απολιθωμένο κουκουνάρι (photo by Daderot)
Το απολιθωμένο δάσος (photo by Forschungsstelle für Paläobotanik Münster)

Προέλευση

Το απολιθωμένο κουκουνάρι βρέθηκε στο απολιθωμένο δάσος Cerro Cuadrado στην Αργεντινή και βρίσκεται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Χιούστον.

Η ιστορία

Το δάσος Cerro Cuadrado ήταν ένα δάσος μεγάλων κωνοφόρων που καταστράφηκε μετά από έκρηξη ηφαιστείου την Ιουρασική περίοδο (γνωστή από την κινηματογραφική ταινία Jurassic Parc).

Πως έγινε η «απολίθωση»

Άλλο ένα «αρχαίο» ανθοφόρο είδος ανακαλύφθηκε!!!

photo by BBC.

Τα ανθοφόρα είδη

Τα ανθοφόρα φυτά (δηλαδή τα αγγειόσπερμα) υπολογίζεται ότι υπάρχουν στη γη περίπου 160 εκ. χρόνια. Παρόλο που είναι από τα τελευταία φυτά που εμφανίστηκαν στη γη, κατάφεραν σε πολύ γρήγορο διάστημα να επικρατήσουν σε όλο τον πλανήτη με πρωτοφανή, για τα δεδομένα της γης, ποικιλότητα. Αναπτύχθηκαν παράλληλα με τα έντομα, που είναι και οι κύριοι επικονιαστές τους!!! 

Το απολίθωμα

Τα πρώτα φυτά που εμφανίστηκαν στον κόσμο: η Cooksonia

Τα φυτά

Τα είδη του γένους Cooksonia αποτελούν πρωτόγονες μορφές φυτών, που δεν είχαν φύλλα, παρά μόνο βλαστό και ένα σύστημα αναπαραγωγής στην κορυφή του βλαστού. Ο βλαστός είναι ύψος μερικών μόλις εκατοστών. Μέχρι στιγμής από τα απολιθώματα έχουν διακριθεί 7 είδη του γένους Cooksonia. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκείνη την εποχή τα φυτά εμφανίζονται σε περιοχές με νερό και σε σχεδόν αποκλειστικά επίπεδα εδάφη.

Χρονική περίοδος

Η περίοδος «Νεότερη Δρυάδα» και το αρκτικό φυτό δρυάδα...

photo by botanischergarten.ch

Η περίοδος

Η τελευταία παγετώνια περίοδος τελείωσε πριν από περίπου 14000 χρόνια. Ακολούθησε όμως μια ψυχρή περίοδος (με θερμοκρασία περίπου 4οC μικρότερη από σήμερα) που έγινε περίπου πριν 12800 και διήρκησε 1300. Η περίοδο αυτή είναι γνωστή ως "Νεότερη Δρυάδα". Το όνομά της το πήρε από το φυτό δρυάδα (Dryas octopetala) επειδή προσδιορίστηκε από την ανάλυση γύρης του φυτού.

Γιατί έγινε

Pages