Φυτά έμπνευση πολιτισμού

Τα φυτά είναι "τμήμα" και "κομμάτι" πολλών πολιτισμών... όπως και στην Ελλάδα!

 

Η πανσπερμία, τα κόλλυβα και το Ψυχοσάββατο!

Η πανσπερμία (photo by mikrikouzina.blogspot.com)

Τα ανθεστήρια

Τα «καρναβάλια», η αντίστοιχη γιορτή των αρχαίων Ελλήνων ήταν τα Ανθεστήρια, που συμβόλιζαν την άνοιξη, την επιστροφή στη γόνιμη γη! Το γονιμικό χαρακτήρα των Ανθεστηρίων φανερώνουν και οι συνήθειες της τρίτης μέρας της γιορτής, που ονομαζόταν Χύτροι. Οι χύτροι είναι τα πήλινα αγγεία μέσα στα οποία μαγείρευαν την πανσπερμία, ένα πλήθος από σπόρους «τους καρπούς της γης». Αυτή προσφερόταν στα πνεύματα των νεκρών και στο συνοδό τους, το χθόνιο Ερμή.

Τα κόλλυβα και το Ψυχοσάββατο

Τοπωνύμια και οικισμοί γεμάτοι φυτά...

Η "ονοματοδοσία"

Οι σχηματισμοί της φύσης επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό στην ονομασία περιοχών. Χαρακτηριστικά γεωλογικά, γεωμορφολογικά αλλά κυρίως η φυσιογνωμία της βλάστησης καθώς και τα είδη που υπάρχουν σε μια περιοχή χρησιμοποιούνται συχνά από τον άνθρωπο στην ονομασία ενός τόπου. Τέτοια παραδείγματα αποτελούν περιοχές γνωστές από την αρχαιότητα, όπως η Μεσοποταμία (μεταξύ των ποταμών Τίγρη και Ευφράτη) και προσδιορισμοί σε τοπωνύμια όπως το Άνω και Κάτω, που σχετίζονται κυρίως με το υψόμετρο, κ.ά.

Συλλέκτριες κρόκου από το 1650 π.Χ.

Τμήμα τοιχογραφίας από τα τέλη της Μεσοκυκλαδικής περιόδου στη Θήρα, Ακρωτήρι (Ξεστή 3, δωμάτιο 3α). Προϊστορικό μουσείο Θήρας.

Στη Θήρα (Σαντορίνη), πριν περίπου 4000 χρόνια (και παραπάνω) ζούσαν σε μεζονέτες 200 τ.μ. διακοσμημένες με εντυπωσιακές τοιχογραφίες και περίτεχνα έπιπλα. Σε αυτές τις τοιχογραφίες εντοπίζονται και οι "κροκοσυλλέκτριες". Στην πραγματικότητα αναπαριστούν τη διαδικασία της συλλογής κρόκου (Crocus (;)) από γυναίκες.

Η ιστορία

Χρυσά στεφάνια των Μακεδόνων Βασιλιάδων

Χρυσό στεφάνι της ελληνιστικής περιόδου (από Αμφίπολη), εμπνευσμένο από χνοώδη δρυ (Quercus pubescens)!
Ποδισκοφόρος δρυς (Quercus robur subsp. pedunculiflora)
η μυρτιά ή μυρσίνη (Myrtus communis)
ο κισσός (Hedera helix)

Τα χρυσά στεφάνια

Τα χρυσά στεφάνια (αποκαλούμενα "στέμμα", "στέφανος" κ.ά.) ήταν πολύ διαδεδομένα στη Μακεδονία του Φιλίππου του Β' και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, αλλά αργότερα και στην Ελληνιστική περίοδο. Τα περισσότερα από τα Μακεδονικά στεφάνια χρονολογούνται από τον 4ο έως τον 2ο π.Χ. αιώνα. 

Τα είδη

Η φαρμακευτική χρήση των βοτάνων στην Αρχαία Ελλάδα

Αγγείο με το σχέδιο της φωτογραφίας από το 480–470 π.Χ. και δείχνει την εφαρμογή αλοιφής

Τα βότανα

Στην αρχαιότητα, βότανα αποκαλούσαν όλα τα φαρμακευτικά φυτά που κατά τη μάσηση παρουσίαζαν πικράδα, γλυκάδα ή και αρωματική γεύση. Τις ιδιότητες αυτές, οι πρώτοι άνθρωποι τις απέδιδαν σε μαγικές ικανότητες που είχαν τη δύναμη, όταν εισέλθουν στον οργανισμό ενός πάσχοντος, να τον ανακουφίσουν η και να τον θεραπεύουν από οποιαδήποτε αρρώστια. Από τη λέξη «βότανο» προέρχεται φυσικά και η ονομασία της επιστήμης που ασχολείται με τα φυτά «βοτανική».

Στην αρχαία Ελλάδα

Σύμβολα του Μινωικού πολιτισμού!

λευκά κρίνα εκατέρωθεν του θρόνου στην Κνωσό (photo by hellinon.net)
τοιχογραφία ελιάς στα ανάκτορα της Κνωσού
ο Πρίγκιπας των Κρίνων (photo by katykyriakoulis.blogspot.com)

Τα φυτά στην αρχαία Ελλάδα

Τα φυτά έπαιζαν πολύ σημαντικό ρόλο στην αρχαία Ελλάδα. Αποτελούσαν την τροφή τους, και τα φάρμακά τους, ήταν η πηγή ενέργειας, οικοδομικά υλικά αλλά και με αυτά στόλιζαν.

Τα φυτά στον Μινωικό πολιτισμό

Η Θεά Ίσις με στάχυα (μάλλον Ζέα ή Ζεία) στα χέρια

Η Πλάκα

Στο Μουσείο του αρχαίου Δίον (στην Κατερίνη), βρίσκεται μια πλάκα με παράσταση της Θεάς Ίσιδος. Η επιγραφή αναφέρει "Σαραπίδι ’Ίσιδι… ’Ανούβιδι… Καλλίμαχος καί Κλήτα [.] χαριστήριον τñς πλανητέας" γιατί η Θεά ήταν Αιγυπτιακής προέλευσης (η Θεά Εσέτ) και συνδέθηκε άμεσα με τη Θεά Δήμητρα…

Η θεά της εύφορης γης

Pages