Φυτά έμπνευση πολιτισμού

Τα φυτά είναι "τμήμα" και "κομμάτι" πολλών πολιτισμών... όπως και στην Ελλάδα!

 

Τα κομποσκοίνια, ο Άγιος Παντελεήμονας και τα «Δάκρυα της Παναγιάς»

photo by uni-graz.at

Το είδος

Τα «δάκρυα της Παναγιάς» (Coix lacryma-jobi) είναι ένα είδος που ανήκει στην οικογένεια των αγρωστωδών (Poaceae, Gramineae). Στην ίδια οικογένεια ανήκουν πολλά γνωστά φυτά, σημαντικά για τη διατροφή του ανθρώπου, όπως το σιτάρι, το κριθάρι, το ρύζι και το καλαμπόκι. Τα «δάκρυα της Παναγιάς» έχουν φυσική εξάπλωση στη ΝΑ Ασία, αλλά σήμερα καλλιεργούνται και εξαπλώνονται σε πολλές χώρες.

Η χρήση

Η μεγάλη έμπνευση των αρχαίων Ελλήνων

Η φτέρη

Το πιο κοινό είδος φτέρης (Pteridium aquilinum) απαντάται σχεδόν σε όλη την Ελλάδα, αλλά σχηματίζοντας «φτεριάδες» και αλλού πιο αραιά και σπάνια. Τα φύλλα του ανοίγουν σταδιακά σχηματίζοντας έλικα.

Η έμπνευση

Τριβόλι: ένας καρπός για πόλεμο

photo by kew.org

Το είδος

Το τριβόλι (Tribulus terrestris) είναι έρπον φυτό με φυσική εξάπλωση στην Ευρώπη που εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλο τον κόσμο λόγο του καρπού του. Ο καρπός έχει αγκάθια σε όλες τις πλευρές του και για αυτό «κολλάνε» πάνω στο τρίχωμα των ζώων, αλλά αγκιστρώνονται και πάνω σε παπούτσια, παντελόνια, ελαστικά κλπ. και μεταφέρονται μακριά. Το τριβόλι είναι γνωστό σχεδόν παντού λόγο της ζημιάς που κάνει στα ελαστικά των ποδηλάτων. Επίσης είναι γνωστό και για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες.

Το όπλο

Καρναβάλια από την αρχαία Ελλάδα…. έμπνευση από την αναγέννηση της φύσης!

photo by Hilary Gaynor Pearce
Καρναβάλι ελιά, από τη Μυτιλήνη
αρχαίος αμφορέας με το Διόνυσο στεφανωμένο με κισσό (Hedera helix) και με θυρσούς, που γινόντουσαν συνήθως με βλαστό νάρθηκα (Ferula communis) και στην κορυφή ένα κουκουνάρι πεύκου (Pinus)
αρχαίος αμφορέας με το Διόνυσο στεφανωμένο με κισσό (Hedera helix) και με θυρσούς, που γινόντουσαν συνήθως με βλαστό νάρθηκα (Ferula communis) και στην κορυφή ένα κουκουνάρι πεύκου (Pinus)

Ανθεστήρια

Γινόντουσαν το μήνα «Ανθεστηριώνα» (τέλος Φεβρουαρίου – αρχές Μαρτίου) επί τρεις ημέρες. Το όνομα του μήνα και της γιορτής (Ανθεστήρια) συνδέονται πιθανότατα με τη λέξη άνθος.

Συμβολισμός του καρναβαλιού

Ίσως η πιο διαδεδομένη απεικόνιση σε νόμισμα: η θεά Αθηνά γλαύκα (κουκουβάγια, η θεά της σοφίας), με το δώρο της, το κλαδί ελιάς, επάνω αριστερά…

Η Αθηνά γλαύκα

H θεά σοφία (η γλαύκα Θεά Αθηνά) χάρισε στους Αθηναίους την ελιά (Olea europaea), σύμβολο ειρήνης, γαλήνης, νίκης κ.ά. Η αρχαία αθηναϊκή δραχμή ήταν ένα παγκόσμιο νόμισμα και, όπως και σήμερα το ευρώ, ταξιδεύει σε όλον τον κόσμο… Το σύμβολο αυτό εμφανίζεται και αλλού, όπως στα βιβλία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, σύμβολο του ΟΕΔΒ (Οργανισμού Εκδόσεων Διδακτικών Βιβλίων) ως σύμβολο της σοφίας…

Το νόμισμα

Η ελιά (Olea europaea) στη "Γραμμική Β"...

α) το δένδρο της ελιάς, β) το ελαιόλαδο και γ) ο καρπός της ελιάς

 

Επιμέλεια - Κείμενο Γιάννης Φραγκάκης

 

Η Γραμμική Β

Η Γραμμική Β είναι η πρώτη γραφή της ελληνικής γλώσσας, μεταγενέστερη μορφή της Γραμμικής Α, και χρησιμοποιήθηκε στη Μυκηναϊκή Περίοδο, από το 17ο έως το 13ο αιώνα π.Χ. κυρίως για την τήρηση λογιστικών αρχείων στα ανάκτορα.

Η ελιά

Η σημασία της ελιάς (Olea europaea) ήταν τόσο μεγάλη, που φαίνεται και στη Γραμμική Β, όπου και χρησιμοποιούνταν διαφορετικές λέξεις για το δέντρο, τον καρπό και το λάδι του!

Χρυσό στεφάνι από τις Ερυθρές.....

Η δάφνη

Η δάφνη (Laurus nobilis) έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στη λατρεία του θεού Απόλλωνα. Φύλλα δάφνης μασούσε η Πυθία πριν ανέβει στο δαφνοστεφανωμένο τρίποδα για να δώσει χρησμό, με δάφνη στεφάνωναν τους νικητές των Πυθικών αγώνων, με δάφνη εξάγνισε ο Απόλλωνας τον Ορέστη από το φόνο της μητέρας του. 

Τα στεφάνια

Τα γλέντια (συμπόσια) των αρχαίων Ελλήνων

Τα συμπόσια

Στην αρχαία Ελλάδα το συμπόσιο (συν+πίνειν) ήταν μια διαδεδομένη συνήθεια. Μια συγκέντρωση φίλων, ή ένα πάρτι όπως θα λέγαμε σήμερα. Σε ορισμένα από αυτά, οι συμμετέχοντες συνεισέφεραν ή οικονομικά, ή με τρόφιμα, τα οποία και λέγονταν "συμβολές".

Τι έκαναν

Pages