Ιστορίες και ετυμολογίες

Ιστορίες για την προέλευση των ονομάτων (ελληνικών ή επιστημονικών) ειδών...

 

Κάπως έτσι αλλάζουνε ονόματα τα φυτά… η περίπτωση του Oxytropis olympica από τον Όλυμπο, αλλά ποιον Όλυμπο;

Oxytropis purpurea από το Τρικλάριο, Πρέσπα (photo by Χριστίνα Νίνου)
Oxytropis purpurea από το Τρικλάριο, Πρέσπα (photo by Χριστίνα Νίνου)

H ονομασία

Ο Turrill μέχρι το 1930, είχε βρει και περιγράψει ένα εντυπωσιακό είδος από τον Όλυμπο, το Oxytropis olympica. Φυσικά η ονομασία του είδους ήταν από τον Όλυμπο.

Το μπέρδεμα…

Το γαλατο-αγκάθο, από το γάλα της Παναγίας…

Silybum marianum (photo by swbiodiversity.org)

Το είδος

Γαϊδουράγκαθα αποκαλούνται πολλά είδη που φέρουν αγκάθια. Ένα όμως από τα πιο «κοινά» γαϊδουράγκαθο είναι το Silybum marianum. Εμφανίζεται κυρίως σε πεδινές περιοχές, ενώ απαντάται συχνά σε βοσκότοπους, στα πρανή χωραφιών, σε εγκαταλελειμμένους αγρούς κ.ά. Αναγνωρίζεται σχετικά εύκολα, καθώς εκτός από τα ισχυρά αγκάθια του, στα πράσινα φύλλα του έχει έντονες λευκές κηλίδες που σχηματίζουν ένα πυκνό δίκτυο.

Η παράδοση

Πως μπορεί να αποκτήσει όνομα ένα φυτό…

Άνθη της Aethionema retsina (photo by http://www.skyroslife.gr/)

Η ιστορία - μύθος

Στην Σκύρο, στα βράχια που βρίσκονται στη νοτιοανατολική μεριά του νησιού κάποιοι από τους ποιο γνωστούς Έλληνες Συστηματικούς Βοτανικούς βρήκαν ένα νέο είδος… Φτάνοντας στη Χώρα της Σκύρου, βγήκαν για φαγητό αρκετά προβληματισμένοι για το είδος. Ήταν σίγουροι ότι ήταν κάποιο νέο ανακαλυφθέν είδος… Το γένος σίγουρα ήταν Aethionema. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη νέα ονομασία: έβαλαν το φυτό, που είχαν συλλέξει, σε ένα μπουκάλι, στο κέντρο του τραπεζιού και η συζήτηση άναψε…

Πως προέκυψε το όνομα

Unedo… γιατί πρέπει να τρώμε «μόνο ένα»

Κούμαρα (photo by biology.stackexchange.com)

Τα κούμαρα

Τα κούμαρα είναι ένας ιδιαίτερα εύγευστος καρπός του είδους Arbutus unedo (κουμαριά). Θεωρείται υπερτροφή, αλλά η κατανάλωσή τους πρέπει να γίνεται με προσοχή.

Πότε δεν πρέπει να καταναλώνονται

Πως συνδέονται ο κόκκος, το "κόκκινο" το "κρεμεζί" και το πουρνάρι

Τα κηκίδια του εντόμου Coccus ilicis στο πουρνάρι (photo by www.pelion-paths.gr)

Το πουρνάρι

Το πουρνάρι (πρίνος, κατσοπρίνος κ.ά.) είναι ένα από τα πολύ κοινά δέντρα της Ελλάδας. Συνήθως έχει τη μορφή θάμνου καθώς δεν μπορεί να μεγαλώσει, αφού υφίσταται την ξύλευση (για καυσοξυλία) και για βόσκηση. Θεωρείται ένα από τα πιο ανθεκτικά είδη, καθώς παρόλο τις υλοτομίες και τη βόσκηση αντέχει ακόμα και για χιλιετίες…

Ο κόκκος

Πως από το πυξάρι προέκυψε η... πυξίδα!!!

Πυξάρι (Buxus sempervirens)
Πυξάρια σε πάρκο (photo by http://www.gardensonline.com.au/)
Πήλινη πυξίδα (photo by http://users.sch.gr/)

 

Επιμέλεια – Κείμενο Χρήστος Ράμμος

 

Οι πρώτες πυξίδες

Ο «τρελός για δέσιμο» και το τρελόχορτο!

Το είδος

Ο ελλέβορος (Helleborus cyclophyllus) είναι ποώδες είδος που εξαπλώνεται στα Βαλκάνια και πουθενά αλλού στον κόσμο (ενδημικό των Βαλκανίων). Τα φύλλα του έχουν παλαμοειδές σχήμα και είναι σκληρά και μεγάλα, ενώ το άνθος του έχει ανοιχτό πράσινο χρώμα.

Η χρήση του από τους αρχαίους Έλληνες

Oι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τον ελλέβορο  ή σκάρφι ή τρελόχορτο κατά της επιληψίας και της τρέλας, εξ ου και το “ελλεβόρου δείται” (έχει ανάγκη ελλεβόρου) σήμερα θα λέγαμε “είναι για δέσιμο”... «τρελός για δέσιμο»…

Αγριαγκινάρα, η σπάνια και αυθεντική… επιστημονική ονομασία: Cynara cornigera…

photo by botany.cz

To φυτό

Το γένος Cynara περιλαμβάνει 11 είδη παγκοσμίως, από τα οποία τα 3 απαντώνται στην Ελλάδα. Από τα πιο γνωστά είναι η αγριοαγκινάρα, το Cynara cornigera, που φύεται στην Κρήτη και είναι ένας από τους «μεζέδες» του νησιου.

Η ονομασία

Pages