Είδη με ιστορία

Στο φάκελο αυτό παρουσιάζονται είδη με "βαριά" ιστορία... μύθοι, παραδόσεις και άλλα που ακολουθούν εδώ και αιώνες ή μάλλον χιλιετίες τα είδη της Ελλάδας και όχι μόνο!

 

Ο βάτος, ο γλάρος και η νυχτερίδα…

photo by www.dobbies.com

Ποιος ήταν ο Βάτος

Ο Βάτος ήταν, κατά τη μυθολογία, έμπορος ρούχων. Υπάρχουν διάφοροι μύθοι για το πώς αυτός ο έμπορος μεταμορφώθηκε στον αγκαθωτό θάμνο βάτο.

Ο έμπορος Βάτος

Κατά ένα μύθο ο Βάτος γινόταν πολύ φορτικός στις γυναίκες για να πουλήσει το εμπόρευμά του. Οι γυναίκες λοιπό παραπονέθηκαν στον Δία που τον μεταμόρφωσε στο γνωστό αγκαθωτό θάμνο. Για αυτό και σήμερα, υποστηρίζοντας τους εμπόρους - τέως συναδέλφους του-, σκίζει τα ρούχα των ανθρώπων ώστε να αγοράζουν καινούρια.

Από ξύλο κρανιάς ήταν ο Δούρειος Ίππος, αλλά και πολλά πολεμικά όπλα…

Η κρανιά σε καρποφορία
Η κρανιά σε ανθοφορία

Το είδος

Η κρανιά (Cornus mas) είναι σχετικά κοινό είδος της Ελληνικής χλωρίδας, που απαντάται σε μεμονωμένα άτομα μέσα σε δάση και θαμνώνες. Παλαιότερα υπήρχαν και καλλιέργειες κρανιάς τόσο για το ξύλο όσο και για τους καρπούς της.

Στην αρχαιότητα

Μύθοι και θρύλοι για το σέλινο

Apium graveolens, σέλινο (photo by www.ourfood.nl)

Στην Ελληνική μυθολογία

Με το όνομα Σέλινος είναι γνωστός ένας γιος του θεού της θάλασσας Ποσειδώνα. Ο Σέλινος βασίλευε στην Αιγιάλεια και, όταν ο Ίωνας θέλησε να του κηρύξει πόλεμο, ο Σέλινος για να αποφύγει τη σύρραξη του έδωσε για γυναίκα τη θυγατέρα του, την Ηλίκη. Με τον τρόπο αυτό πάντως, ο Ίωνας διαδέχθηκε τον Σέλινο στη βασιλεία της Αιγιαλείας. 

Στις τελετές των αρχαίων Ελλήνων

Πως ο φοίνικας μπήκε στη ζωή των αρχαίων Ελλήνων

Ο Φοίνικας του Θεόφραστου (Phoenix theophrastii) στο Βάι της Κρήτης

Η γνώση των αρχαίων για τους Φοίνικες

Οι φοίνικες ήταν ιδιαίτερα αγαπητοί στους αρχαίους Έλληνες. Τους γνώριζαν από τις εμπορικές συναλλαγές που είχαν με τη βόρεια Αφρική, αλλά και από τον αυτοφυή στην Κρήτη, Φοίνικα του Θεόφραστου (Phoenix theophrastii).

Η «φήμη» του Φοίνικα

Το μήλο της γης και ο «γεώργιος»…

To μήλο της γης, το χαμομήλι, το φυτό του Αϊ-Γιώργη (Matricaria chamomilla)

Το είδος

Το χαμομήλι ή χαμαίμηλον (Matricaria chamomilla) είναι κοινό είδος στην Ελλάδα. Μοιάζει πολύ με μαργαρίτα (είδη των γενών Anthemis, Bellis κλπ.) αλλά ξεχωρίζει από το έντονο άρωμά του. Η κοινή ονομασία, προέρχεται από τις λέξεις "μήλον" που σημαίνει πρόβατο (το λευκό χρώμα του) και "χαμαί" δηλαδή πολύ χαμηλά στη γη...

Ο Άγιος Γεώργιος

Η πασχαλιά και το Πάσχα

Syringa vulgaris (photo by Υρώ Μπινιάρη)

Το είδος

Η πασχαλιά (Syringa vulgaris) είναι αυτοφυές είδος της Ελλάδας, με κύρια εξάπλωση τη Βαλκανική χερσόνησο, ενώ έχει εισαχθεί και σε άλλες χώρες της Ευρώπης ως καλλωπιστικό. Είναι θάμνος που μπορεί να φτάσει τα 4-5 μέτρα και ανθίζει Απρίλιο-Μάιο, που συμπίπτει με την περίοδο του Πάσχα. Πολλές φορές πασχαλιά αποκαλείται και το αναρριχώμενο Wisteria sinensis, που προέρχεται από την Κίνα.

Ο μύθος

Ένα από τα "ιερά φυτά της ανάστασης": το Selaginella lepidophylla ! ! !

photo by perierga.gr

Το είδος

Η φτέρη Selaginella lepidophylla είναι φυτό της ερήμου. Καταφέρνει να επιβιώσει πολύ καιρό χωρίς βροχόπτωση καθώς έχει αναπτύξει ειδικό μηχανισμό επιβίωσης στην ξηρασία.

Πως ανασταίνεται

Σε συνθήκες ξηρασίας μαζεύει όλα τα φύλλα του και γίνεται μια καφετιά μπάλα. Μόλις βρεθεί σε υγρασία (με την παραμικρή βροχόπτωση) ανοίγει τα φύλλα του και πρασινίζει ξανά. Αυτή η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί πολλές φορές στη ζωή του. Για αυτό και αποκαλείται το φυτό της ανάστασης.

Η παράδοση

Το έλατο των αρχαίων Ελλήνων

Ελάτη (photo by Georgios Theodosiou)

Tα έλατα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα απαντώνται δυο είδη ελάτης, η κεφαλληνιακή ελάτη (Abies cephalonica) και η υβριδογενής ελάτη (Abies borisii-regis). Και τα δυο είδη σχηματίζουν από την αρχαιότητα εκτεταμένα ελατοδάση.

Ο μύθος

Pages