Γυμνόσπερμα

Τα γυμνόσπερμα (Gymnospermae) (γυμνό+σπέρμα) είναι συνήθως γνωστά ως «κωνοφόρα» είδη, έννοια που επιστημονικά δεν είναι ορθή. Η ομάδα αυτή των φυτών εμφανίστηκε στη γη πρώτα από όλα τα φυτά περίπου 350 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ήταν για πολλά εκατομμύρια χρόνια τα κυρίαρχα φυτά στον πλανήτη. Στην πορεία όμως και φτάνοντας στα 50 εκατομμύρια χρόνια πριν, τα αγγειόσπερμα άρχισαν να πολλαπλασιάζονται με ταχείς ρυθμούς και ο αριθμός των γυμνόσπερμων να μειώνεται.Σήμερα υπάρχουν 780 είδη γυμνόσπερμων φυτών και τα περισσότερα από αυτά είναι κωνοφόρα δέντρα. 

Τα σκίτσα των ειδών έχουν σχεδιαστεί από τη Δασοπόνο Νικητούλα Ζαχαριουδάκη (nikizaxarioudaki@gmail.com) απόφοιτο του Τμήματος Δασοπονίας & Δ.Φ.Π. Καρπενησίου. Τα πρότυπα, αποξηραμένα δείγματα φυλλάσονται στο Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας.

 

Pinus peuce (Πεύκη πενταβέλονη)

Κλάση: Pinatae, Τάξη: Pinales, Οικογένεια: Pinaceae

Pinus peuce Griseb. – Πενταβέλονη πεύκη

 

Αειθαλές, μόνοικο δένδρο. Φλοιός γκριζόμαυρος, με σχισμές. Οφθαλμοί με ρητίνη, κυλινδρικοί, ερυθροκίτρινοι, με κορυφή απότομα λεπτυνόμενη και λέπια με ελεύθερα άκρα.

Φύλλα βελονοειδή, ανά 5 σε βραχυκλάδια, τριγωνικής διατομής, μήκους 6-9 εκ., με οδοντωτές παρυφές.

Cryptomeria japonica (L.f.) Don. (Κρυπτομέρια)

Κλάση: Pinatae, Τάξη: Pinales, Οικογένεια: Taxodiaceae

Cryptomeria japonica (L.f.) Don. - Κρυπτομέρια

Αειθαλές μόνοικο δέντρο.

Φύλλα λεπιόμορφα, σε σπειροειδή διάταξη, έντονα οξυκόρυφα που η κορυφή τους είναι κυρτή προς το βλαστό. 

Είναι είδος της Άπω Ανατολής.

 

Πηγές – Άρθρα – Πληροφορίες

Αθανασιάδης ΗΡ. Ν. 1986. Δασική Βοτανική Μέρος ΙΙ. Δέντρα και Θάμνοι των Δασών της Ελλάδος. Θεσσαλονίκη. Εκδ. Γιαχούδη-Γιαπούλη. 

Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franko (Ψευδοτσούγκα)

ΚλάσηPinatae, ΤάξηPinales, Οικογένεια: Pinaceae

Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franko - Ψευδοτσούγκα

Αειθαλές μόνοικο δέντρο. Κλαδίσκοι χνουδωτοί. Οφθαλμοί οξυκόρυφοι, ερυθρωποί, χωρίς ρητίνη.

Φύλλα βελονοειδή, μήκους 2-3,5 εκ., σε σπειροειδή διάταξη, με αμβλεία ή οξεία κορυφή, με δυο λευκές γραμμές στην κάτω επιφάνεια. Μετά την πτώση τους αφήνουν ελλειψοειδείς ουλές που προεξέχουν ελαφρώς.

Pinus pinea (Κουκουναριά)

Κλάση: Pinatae, Τάξη: Pinales, Οικογένεια: Pinaceae

Pinus pinea L. – Κουκουναριά

Ονομάζεται κουκουναριά λόγω των μεγάλων κουκουναριών, καθώς και των μεγάλων εδώδιμων (δηλ. τρώγονται) σπερμάτων (σπόρων).

 

Αειθαλές, μόνοικο δένδρο. Οφθαλμοί χωρίς ρητίνη, ωοειδείς, λέπια με λευκές παρυφές τα οποία στρέφονται προς τα πίσω.

Φύλλα βελονοειδή ανά 2 σε βραχυκλάδια, μήκους 10-15 εκ., δυσκαμπτά.

Pinus nigra (Πεύκη μαύρη)

Κλάση: Pinopsidae, Τάξη: Pinales, Οικογένεια: Pinaceae

Pinus nigra subsp. nigra var. caramanica (Bosc ex Loudon) Rehder.Πεύκη μαύρη

H μαύρη πεύκη δεν είναι μαύρη, αλλά το όνομά της οφείλεται στο κουκουνάρι της. Τα καρπόφυλλά της έχουν διάφορες αποχρώσεις του καφέ, αλλά εσωτερικά είναι πολύ σκούρα σαν καρβουνιασμένα (φαίνεται εσωτερικά του κουκουναριού)…

 

Pinus sylvestris L. (Πεύκη δασική)

Κλάση: Pinopsidae, Τάξη: Pinales, Οικογένεια: Pinaceae

Pinus sylvestris L. - Πεύκη δασική

 

Αειθαλές, μόνοικο δένδρο. Φλοιός στην αρχή σταχτοκίτρινος, αργότερα ερυθρωπός (πολύ χαρακτηριστικός) που απολεπίζεται. Οφθαλμοί κυλινδρικοί, με οξεία κορυφή, ερυθροκαστανοί, με ή χωρίς ρητίνη.

Juniperus communis subsp. communis (Άρκευθος κοινός)

 

Κλάση: Pinopsidae, Τάξη: Cupressales, Οικογένεια: Cupressaceae

Juniperus communis subsp. communis L. (=J. communis L.) - Άρκευθος κοινός

                                      

Αειθαλής, μόνοικος θάμνος

Φύλλα βελονοειδή ανά τρία σε σπόνδυλους, οξυκόρυφα μήκους 1-1,5 εκ και πλάτους 1-2 χιλ., πράσινα, με δυο λευκές γραμμές, που με γυμνό οφθαλμό φαίνονται ως μια.

Juniperus communis subsp. nana (Άρκευθος νανώδης)

Κλάση: Pinopsidae, Τάξη: Cupressales, Οικογένεια: Cupressaceae

Juniperus communis subsp. nana (Willd.) Syme (=J. nana Willd.) - Άρκευθος νανώδης

                                      

Αειθαλής, μόνοικος θάμνος.

Juniperus excelsa - Άρκευθος ψηλή

Κλάση: Pinopsidae, Τάξη: Cupressales, Οικογένεια: Cupressaceae

Juniperus excelsa Bieb. (Άρκευθος ψηλή)

                                      

Αειθαλές δέντρο.

Φύλλα λεπιοειδή.

Καρπός ραγοστρόβιλος, σφαιρικός, διαμέτρου 0,9-1,2 εκ., μαύρος με γαλανό επίχρισμα. Σπέρματα 3-6.

 

Juniperus foetidissima (Άρκευθος δυσοσμότατη)

Κλάση: Pinopsidae, Τάξη: Cupressales, Οικογένεια: Cupressaceae

Juniperus foetidissima Willd. - Άρκευθος δυσοσμότατη

                                      

Αειθαλές, μόνοικο δένδρο ή θάμνος.

Φύλλα λεπιοειδή, ενώ στα νεαρά δένδρα και τα κατώτερα κλαδιά βελονόμορφα και έντονα οξυκόρυφα.

Καρπός ραγοστρόβιλος, σφαιρικός, διαμέτρου 0,6-1,2 εκ., μαύρος με γαλανό επίχρισμα. Σπέρματα 1-2 (-3).

Pages